Pastorale therapie

Pastorale therapie 1. Plaatsbepaling binnen het vakgebied van de psychologie. Integratie van christelijk pastoraat met één of meer hoofdstromingen in de hedendaagse psychotherapie. 2. Oriëntatie van de therapievorm. Gesprekstherapie in combinatie met aandacht voor lijfelijke beleving en expressie. 3. Wat is pastorale therapie/ counseling, christelijke counseling? De opleving van moderne pastorale counseling begon halverwege de jaren ’20 van de vorige eeuw met Anton Boisen als de belangrijkste grondlegger van de ‘Clinical Pastoral Education’ beweging; in Nederland bekend onder de naam ‘Klinisch Pastorale Vorming’. In de tweede helft van de 20e eeuw krijgt de stroming van ‘christelijke therapie’ in Nederland een impuls door het werk van Bruce Narramore en Gary Collins. • Oude traditie: De verschillende promotors van pastorale therapie baseren zich allen op de rijke traditie aan hulpverlening vanuit de ‘toegepaste theologie’. De geschiedenis daarvan gaat eeuwen terug op de persoon Jezus Christus, die met zijn aanwezigheid en zijn woorden de toegang opende tot een innerlijk en aandachtig leven dat leidt tot gezondheid en geestelijke groei. De huidige pastorale therapie heeft in de afgelopen eeuw vorm gekregen onder invloed van de verschillende hoofdstromingen in de psychologie: psychoanalyse, humanistische psychologie, gedragstherapie en systemische benaderingen. Door die voortgaande ontwikkeling, geïntegreerd met het beginsel dat het menselijke proces en bestaan er is vanuit, met en gericht op God, kan de pastorale counseling aangemerkt worden als een integratieve vorm van therapie. • Mensvisie: de pastorale therapie gaat uit van een mensvisie zoals verwoord in de bijbel door haar grondlegger: de mens is een eenheid van lichaam, ziel en geest, geschapen door en in relatie met God, met zowel een bijna goddelijke waarde alsook een narcistische neiging om zelf als God te willen zijn. • Definitie: Door de diversiteit in de geschiedenis van pastorale counseling is er geen ‘meest oorspronkelijke’ definitie te geven van de discipline. Meer zeggend is het wellicht om een van de meest recente definities te geven. De Nederlandse ‘Associatie van Christelijke Counselors’ (ACC): pastorale counseling is “die activiteit die er naar streeft mensen te begeleiden naar constructieve verandering en groei in een specifiek of meerdere aspecten van hun leven, en dit binnen de afgesproken grenzen van een hulpverleningsrelatie, in overeenstemming met bijbelse uitgangspunten, doelstellingen en methoden, gepraktiseerd binnen een kader van christelijke toewijding, inzicht en waarden.” Dit komt ook mooi tot uitdrukking in Paul Tillich’s definitie van pastorale counseling: “a helping encounter in the dimension of ultimate concern”. • Het ‘woord’ heeft van oudsher een centrale plaats. Dit moet breder opgevat worden dan alleen het gesprekselement van de therapie. Er is binnen de verbale ontmoeting ook aandacht voor lijfelijke beleving en expressie. De ‘woorden’ van en tot God (bijbel en gebed) kunnen onderdeel zijn van het therapeutisch proces. Daarbij gaat het erom dat de ervaringswoorden van de bijbel zich kruisen met de menselijke innerlijke ervaring.

Terug naar overzicht