Transpersoonlijke therapie

Transpersoonlijke therapie Naam van de discipline: Transpersoonlijke therapie Plaatsbepaling binnen het vakgebied van de psychologie: Transpersoonlijke psychologie komt als stroming na de humanistische stroming binnen de psychologie. Het omvat zowel kennis en methoden uit de voorgaande stromingen als ook transpersoonlijke kennis, ervaring en methoden. Je kunt hierbij denken aan kennis uit mystieke scholen van Oost en West. Voorgaande stromingen zijn de psychoanalytische, ook wel dieptepsychologie genoemd. De behavioristische ofwel de gedragspsychologie en de humanistische stroming, wat je zou kunnen omschrijven als groeipsychologie. Oriëntatie van de therapievorm: Transpersoonlijke therapie is een ervaringsgerichte vorm van therapie. Het omvat zowel lichaamsgerichte therapie als gesprekstherapie. In de therapie houdt dit in dat de ervaring uitgangspunt is en niet de theorie. Het omvat methoden uit zowel de voorgaande stromingen binnen de psychologie als uit spirituele, religieuze en mystieke tradities en stromingen. Wat is Transpersoonlijke therapie? In Transpersoonlijke therapie staat zowel een helend aspect centraal, als de ervaring van intrinsieke heelheid die er al is. In het helende deel van de therapie staat bewustwording en het oplossen van pijn en pijnpatronen centraal (de oorspronkelijke pijn; het trauma en de overlevingsstrategieën om hiermee om te gaan). In het transpersoonlijke deel van de therapie staat het persoonlijk overstijgende centraal. Dat waarin we allen een zijn, dat wat ons met elkaar verbind en dat wat en wie we allen in essentie zijn. Er is ruimte, en er wordt specifiek ruimte gemaakt, voor mystieke, transcendente en spirituele ervaringen. Overigens lopen de nu kunstmatig uit elkaar beschreven delen van de therapie, in de praktijk door elkaar. In het helende aspect van de therapie kan puur aanwezig zijn opwellen en van de transpersoonlijke aspecten van de therapie kan een diepe heling uitgaan. Belangrijke eigenschap van de therapie is dat het niet uitsluit maar verruimd. Grondleggers van de transpersoonlijke psychologie zijn onder andere Stanislav Grof, Ken Wilber en Michael Washburn. Het is overigens een stroming die (evenals de andere stromingen) in ontwikkeling is en voortdurend meebeweegt met nieuwe ontwikkelingen en ontdekkingen. Kenneth Earl Wilber, geboren op 31 januari 1949 is een Amerikaanse filosoof die veel geschreven heeft over een integrale theorie van het bewustzijn, zijn transpersoonlijke visie. In zijn werken geeft hij een samenhangend beeld van inzichten uit de psychologie, mystiek, postmodernisme, empirische wetenschap en systeemtheorie. Naast kennis uit de ontwikkelingspsychologie dat zich vooral buigt over de ontwikkeling (en heling) tot een gezonde persoonlijkheid omvat Ken Wilber ook kennis en ervaring uit de mystieke scholen van oost en west waaronder het hindoeïsme, boeddhisme, soefisme, christendom en dergelijke. De kennis en ervaring uit de mystiek passen in de doorgaande ontwikkeling van een gezonde persoonlijkheid naar het persoonlijk overstijgende, het transpersoonlijke. Enkele citaten uit zijn werk; Het Atman project, een transpersoonlijke visie op menselijke ontwikkeling: ‘We hebben gezien dat psychologische ontwikkeling in mensen hetzelfde doel heeft als de natuurlijke evolutie: het voortbrengen van eenheden van steeds hogere orde. En omdat de hoogste Eenheid gelijk is aan Boeddha, God of Atman (om deze termen in hun ruimste betekenis als ‘laatste werkelijkheid’te nemen), volgt hieruit dat psychologische groei gericht is op Atman. En dat is deel van wat we het Atman project noemen.’… ‘Vanaf het begin heeft de ziel een besef van deze Atman-natuur en streeft ze ernaar deze te verwezenlijken als een realiteit en n iet alleen maar als een ingevouwen potentieel.’… ‘Elk stadium of niveau van groei zoekt de absolute Eenheid – dat noemen we de Atman- trend of de Atman- telos. Maar op manieren of onder omstandigheden die het noodzakelijkerwijze verhinderen – dat noemen we de Atman beperking of Atman- ontkenning of contractie. ‘ … ‘Dat is het eigenlijke Atman-project, het bereiken van een compromis tussen de Atman- trend en de Atman- beperking.’ Zijn werk vormt de belangrijkste theoretisch grondslag en inspiratie voor de huidige transpersoonlijke psychologie. Beschrijving van de werkwijze in de dagelijkse praktijk: In het helende ‘deel’ van de therapie wordt gewerkt met diverse methoden uit de diverse psychologische stromingen. Je kunt hierbij denken aan cognitieve therapie, NLP, gestalttherapie, voice dialoge, visualisaties, lichaamsgericht werken, familieopstellingen en systemisch werken, werken met het onbewuste en dergelijke. Dit is ook afhankelijk van de specialisaties van de therapeut en diens persoonlijke interesse en bekwaamheid. In het transpersoonlijke ‘deel’ van de therapie wordt onde andere gewerkt met methoden als: meditatievormen, familieopstellingen (systemisch werken), voice dialoge, visualisatie, werken met het onbewuste en energetisch werken. Ten overvloede; het helende deel van de persoonlijkheid kan niet gescheiden worden van het transpersoonlijke deel van het persoonlijk overstijgende. De houding en aanwezigheid van de therapeut is geworteld in mindfulness. Aandachtig aanwezig zijn bij de cliënt in het huidige moment, zonder oordeel of uitsluiting. Vanuit overgave en vertrouwen in niet- weten laat de therapeut de hem bekende (overtuigingen en theorieën) los, puttende uit een rijke bron van interventies en kwaliteiten die hij tijdens de opleiding en ervaring opgedaan heeft. Dit geeft de therapie een frisheid, creativiteit en volledigheid om voortdurend aan te sluiten bij wat er nu is. Belangrijk te vermelden is dat de kracht van transpersoonlijke therapie niet schuilt in de visie of methode, maar in de houding van de therapeut. Een transpersoonlijk therapeut beschouwt problemen als onderdeel van het leven en het ervaren en doorleven ervan als een poort naar ieders hart en ziel. Ze dragen een belangrijk potentieel in zich, zodra we ons hiervoor openen. Dit in tegenstelling tot veel andere therapievormen, die vooral gericht zijn op het oplossen van problemen. De therapie is zo lang en zo kort als wenselijk is. Het kan zowel individueel als in groepsverband plaatsvinden, als gezin of stel. Doelgroep: Transpersoonlijke therapie is in feite voor iedereen geschikt, die zich wil helen en ontwikkelen. Of je nu last hebt van angsten, een verlies ervaring hebt meegemaakt, vast zit in beperkende patronen of levensvragen hebt, doordat transpersoonlijke therapie zowel in de breedte als in de diepte aansluit past bijna iedere vraag binnen deze therapie. Contra indicatie: Echter over het algemeen werken transpersoonlijk therapeuten niet met met ernstige vormen van verslaving of psychopathologie. Transpersoonlijk psychiaters werken overigens wel met deze problematiek. Relevante literatuur: Dit is zo breed, dat ik ieder wil verzoeken dit zelf na te zoeken bij de verschillende opleidingscentra die er zijn op dit gebied. Opleiding en opleidingsduur: Er zijn een aantal opleidingscentra die transpersoonlijke therapieopleidingen bieden. Omdat er velen zijn wil ik hiervoor verwijzen naar het internet. De gemiddelde duur van de basisopleiding is tussen de drie en vier jaar. Echter vele transpersoonlijk therapeuten hebben na hun basisopleiding vervolg studies gevolgd in diverse richtingen.

Terug naar overzicht