NVPA-hoofdrichtingen

1. Existentiële therapie

+ Wat is het?
Als mens zijn wij gebaat bij evenwicht in ons dagelijks leven, zowel mentaal als fysiek. Zo ervaren we betekenis en voldoening in wat we doen en wie we zijn. Als u echter te maken krijgt met ingrijpende veranderingen (bijvoorbeeld overlijden, ernstige ziekte, verlieservaring, trauma), kan dat betekenen dat er grote onzekerheid ontstaat over alles wat tot dan toe in uw leven vanzelfsprekend was. U kunt dan uw zelfvertrouwen kwijtraken, uw grip op uw leven of geen toekomstperspectief zien. Existentiële therapie is een dynamische behandelvorm, gericht op hoe u om kunt gaan met psychosociale problemen als bestaanszekerheden in uw leven wegvallen of wanneer u antwoorden zoekt op grote levensvragen.

+ Hoe werkt het?

De existentiële therapeut kijkt samen met u naar hoe u­ in het leven staat en waar u tegenaan loopt. Existentiële therapie richt zich niet op de functie van een aandoening of klacht, maar richt zich op de problemen en uitdagingen die het leven u geeft. De rol van de therapeut bestaat vooral in het ondersteunen van uw zoektocht en begeleiding naar inzicht en naar nieuwe mogelijkheden. Als mens zijn we een fysiek, psychisch, sociaal en rationeel wezen. Daarnaast is er ook een spirituele dimensie, waarbij levensbeschouwing, betekenis en zingeving een belangrijke rol spelen.
Al deze aspecten van de mens krijgen aandacht in existentiële therapie. Ook thema’s als schaamte, schuldgevoelens, identiteitsbeleving, liefde en zelfontplooiing. Hiermee onderscheidt existentiële therapie zich van de meer gedragstherapeutische behandelvormen.

+ Voor wie?

Existentiële therapie is bij uitstek geschikt voor vraagstukken rondom levens- en bestaansproblemen, identiteitsbeleving, zingeving, en ouder worden. Ook op het vlak van het verwerven van een breed zelfinzicht, het omgaan met angsten in het algemeen en met relationele problematiek kan existentiële therapie een krachtige therapievorm zijn. Existentiële therapie is niet of minder geschikt voor psychopathologische problematiek, of duidelijk gekaderde problemen als angsten en fobieën.

2. Integratieve therapie

+ Wat is het?
Integratieve therapie is een actieve therapie, waarin de therapeut kennis heeft over een verscheidenheid van therapievormen. Hij zet die kennis in, passend bij uw behoeften. Integratieve therapie is geen nieuwe stroming, maar verdiept de huidige therapieën door de juiste combinatie op het juiste moment toe te passen.
In de therapie worden meerdere therapeutische referentiekaders gecombineerd. De therapie richt zich zowel op de persoon als individu als op de omgeving van de persoon, waarbij het uitgangspunt is dat u zelf de deskundigheid en kennis bezit die nodig is om aan de klachten waarvan u last van heeft te werken. U heeft het heft in handen en werkt zelf aan duurzaam herstel en groei.

+ Hoe werkt het?

U staat centraal met uw vraag. Dat betekent dat de therapeut er is om u te ondersteunen in het vinden van uw eigen antwoorden op ontstane problemen. Uitgaand van uw kracht en kunde ondersteunt de therapeut het proces van ontdekken met technieken en interventies uit verschillende psychologische stromingen. In eerste instantie wordt uitgegaan van de problemen die in het hier en nu spelen, maar soms kan in de loop van de gesprekken blijken dat oorzaken dieper in het verleden liggen. Op concrete wijze wordt helder gemaakt hoe u uit de greep van het verleden kunt raken, met als doel het heden te ervaren zonder de pijn en de blokkades die eerder in het leven zijn opgelopen. De integratief therapeut heeft een open houding, is niet-oordelend, is invoelend en in staat om met uitgesproken gevoelens om te gaan.

+ Voor wie?

Integratieve therapie is breed georiënteerd, juist omdat de klacht niet centraal staat maar de mens en er een combinatie van verschillende technieken toegepast wordt. Bij veel klachten zijn de diepere problemen overeenkomstig en deze therapie kan dat inzicht bieden, bijvoorbeeld bij oude, inmiddels destructieve overlevingspatronen of pijnlijke, terugkerende gevoelens of overtuigingen die eigenlijk voortkomen uit uw verleden.

3. Kinder- en Jeugd therapie

+ Wat is het?
Kinder- en jeugdtherapie is een oplossingsgerichte, laagdrempelige behandelvorm voor kinderen die niet lekker in hun vel zitten. Dat kan op sociaal, emotioneel of gedragsmatig zijn. Het welzijn van het kind staat centraal. Kind en ouders krijgen allebei handvatten om met moeilijke situaties om te leren gaan.

+ Hoe werkt het?

Uitgangspunt bij deze therapie is dat het kind met zijn eigen hulpvraag centraal staat, en het kind een actieve rol in zijn eigen ontwikkelingsproces heeft. Bij deze therapie wordt het kind geholpen om zelf de eigen oplossing van zijn probleem te vinden.
De kindertherapeut gaat ervan uit dat kinderen uiteindelijk precies weten wat ze nodig hebben en ook de oplossing voor hun probleem kennen. Via het aanboren en versterken van de al aanwezige hulpbronnen, wordt met hulp van spel- en interventietechnieken, naar de oplossing toegewerkt. Samenwerking met de ouders is daarbij van groot belang.

+ Voor wie?

Kinder- en jeugdtherapie is zowel voor kinderen (van 4 jaar tot en met 21 jaar) als voor hun ouders bedoeld, om ondersteuning te bieden bij hun gezamenlijke hulpvraag. De therapeut onderzoekt de hulpvraag van ouders en kind en formuleert een gezamenlijke hulpvraag, om zo binnen een therapeutische setting, het kind en de systemen rondom het kind behandeling op maat te kunnen bieden.

Kinder- en jeugdtherapie kan geschikt zijn bij klachten op verschillende vlakken:

  • emotionele problemen, zoals angsten, fobieën, traumaverwerking, rouwverwerking, gevolgen van een echtscheiding, hechtingsproblematiek
  • lichamelijke onduidelijke klachten, zoals buikpijn, hoofdpijn, vermoeidheid, eczeem
  • aangeleerde probleemgewoontes, zoals nagelbijten, duimzuigen, tandenknarsen, onzichtbaar maken, geen aandacht vragen
  • gedragsproblemen, zoals woedeaanvallen, stelen, liegen, gebrek aan concentratie
  • ontwikkelingsproblemen, zoals slaap-, eet- en zindelijkheidsproblemen, hechtingsproblematiek

4. Lichaamsgerichte therapie

+ Wat is het?
Lichaamsgerichte therapie is een vorm van therapie waarbij het lichaam centraal staat en waarbij er een wisselwerking bestaat tussen lichaam en geest. Het lichaam draagt alle bewuste en onbewuste ervaringen met zich mee als een soort opslag. Deze ervaringen vormen het uitgangspunt voor het therapeutisch proces. We kennen allemaal wel de ervaring dat we emoties ‘uitstellen’, omdat het bijvoorbeeld een ongepast moment is ons te laten gaan. Dat is volkomen normaal, maar gebeurt dit echter systematisch (of is dat systematisch in het verleden gebeurd) dan raken de emoties gevangen en zoeken ze een andere uitweg. We raken uit balans en voelen de effecten lichamelijk. Door met aandacht naar deze lichamelijke reacties te kijken, kan er ruimte gegeven worden om de opgeslagen emoties alsnog te voelen en de balans te herstellen.

+ Hoe werkt het?

Door bewust te worden van uw eigen lichamelijke sensaties en de gevoelens die daarbij horen, kunt u uw lichaamsbewustzijn vergroten en uw identiteitsgevoel en autonomie versterken. Samen met de therapeut kunt u werken aan het loslaten van oude patronen en tegelijkertijd leren hoe u ervaringen uit het verleden een plek kunt geven. Technieken hebben als doel u gezonder te leren leven. Om dit te bereiken, leert u in deze therapie adequaat omgaan met uw gevoelens, emoties, gedachten, overtuigingen en gedrag in het alledaagse leven.
Bij lichaamsgericht werken wordt er naast gesprekken gebruik gemaakt van massagetechnieken, lichaamsgerichte oefeningen, ademhalingstechnieken, mindfulness-oefeningen en traumagerichte technieken zoals Trauma Release Oefeningen (TRE), Somatic Experiencing (SE), Body Movement Desensitisation and Reprocessing (BMDR) en Healing Touch (HT). Door keuzes en inzichten niet alleen te zien, horen en begrijpen maar ze ook lijfelijk te voelen en ervaren, bent u beter in staat om deze keuzes en inzichten te integreren in uw dagelijkse leven. De therapeut bekijkt samen met u welke van deze technieken het best bij u en uw hulpvraag aansluiten.

+ Voor wie?

Lichaamsgeoriënteerde therapie kan effectieve hulp bieden bij klachten op fysiek, mentaal en emotioneel gebied. Maar deze therapie kan in het bijzonder bijdragen als u moeite heeft om uw emoties, klachten of problemen onder woorden te brengen, als u voortdurend vastloopt in structurele problemen thuis of op het werk, of als u vastgelopen bent binnen andere hulpverleningstrajecten en het gevoel hebt dat praten niet verder helpt. Ook als u moeilijk uw grenzen kunt voelen, en zogenaamde autonomie problemen ervaart, dan kan lichaamsgerichte therapie een uitkomst bieden.
Lichaamsgerichte therapie kan bijvoorbeeld worden ingezet als u (onbegrepen) lichamelijke klachten ervaart (spanningen, chronische vermoeidheid, hyperventilatie, RSI), als u overmatig piekert, bij stress en burn-out, bij rouwverwerking of bijvoorbeeld bij posttraumatische klachten.

5. Systeemgerichte therapie

+ Wat is het?
Uitgangspunt bij systeemgerichte therapie is dat een probleem of een (psychische) klacht nooit op zichzelf staat. De sociale, relationele en culturele context speelt altijd een rol. Gedachten, gedragingen, gevoelens en verwachtingen ontstaan in wisselwerking met anderen uit onze omgeving. Dit is een gecompliceerd proces waarbij problemen kunnen optreden.
Tijdens de therapie bespreekt u de invloed die omgevingsfactoren zoals werk, school, buurt, religie en cultuur hebben op het ontstaan van deze problemen en op de betrokken en hoe deze opgelost kunnen worden. Systeemtherapie kan dan ook individuele therapie, relatietherapie en gezinstherapie omvatten aangezien de context (het systeem) altijd een rol speelt.

+ Voor wie?

Het belangrijkste kenmerk van systeemtherapie is dat belangrijke naasten zoals de partner, kinderen, broer, zus, ouders, buren, vrienden of collega's betrokken worden bij de therapie. Tijdens de therapie is er veel aandacht voor de onderlinge interactiepatronen en de verbetering hiervan. Er wordt ook rekening gehouden met eventuele belangrijke afwezigen.
Een systeemtherapeut zal de problemen altijd bekijken tegen de achtergrond van onze wisselwerking met anderen. De grondhouding van de therapeut is hierbij meerzijdige partijdig; de therapeut moet in staat zijn vanuit ieders visie in het systeem naar de situatie te kijken. Hij is empathisch en bevordert dat betrokkenen in het systeem elkaar krediet geven. Ook een goede timing is belangrijk, praktische kennis van culturele aspecten en psychologische processen en een introspectief vermogen. Bij deze therapie is de therapeut vaak actiever en directiever dan bij andere typen therapie. Om iemand te kunnen helpen, gaat de therapeut samen met u op zoek naar de boodschap achter het gedrag van diverse personen in hun context.

+ Hoe werkt het?

Systeemgerichte therapie is met name geschikt voor u als u vermoedt dat uw problemen een oorsprong vinden in uw familie- of gezinsachtergrond. In de gesprekken met uw therapeut wordt de nadruk gelegd op het veranderen van de omgang met elkaar of op het veranderen van de manier waarop tegen het probleem wordt aangekeken. In de therapie worden alle betrokkenen zich bewust van de manier waarop ze op elkaar reageren en krijgen ze zicht op de invloed die ze op elkaar hebben. Van daaruit wordt er gewerkt naar een oplossing.

6. Transpersoonlijke therapie

+ Wat is het?
Transpersoonlijke therapie is gericht op diepere bewustwording, vaak in spirituele zin en op zielsniveau.  Problemen worden in de transpersoonlijke therapie gezien als uitingen die de mogelijkheden tot heel-wording in zich dragen en u uitnodigen er een diepere ervaring van te maken. Geen gehoor geven aan wat uw problemen u te vertellen hebben, betekent vaak dat mensen zich gaan verdoven, of dat de problemen juist heftiger worden.

+ Hoe werkt het?

Transpersoonlijke therapie is geen nieuwe stroming maar een geïntegreerde vorm van therapie waarbij verschillende methodieken worden toegepast met als onderscheid dat er aandacht is voor de diepere betekenis van alles wat ons overkomt. De kracht van transpersoonlijke therapie schuilt niet alleen in de visie of methode, maar met name in de houding van de therapeut.

+ Voor wie?

Transpersoonlijke therapie is in feite voor iedereen geschikt die zich wil helen, en ontwikkelen naar diepere bewustwording. Of u nu last hebt van angsten, een verlies ervaring hebt meegemaakt, vast zit in beperkende patronen, of levensvragen hebt. Transpersoonlijke therapie sluit zowel in de breedte als in de diepte aan.

7. Vaktherapie

+ Wat is het?
Vaktherapie, voorheen creatieve therapie genoemd, is de overkoepelende naam voor beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie, psychomotorische therapie, psychomotorische kindertherapie en speltherapie. Vaktherapie is een andere manier van behandelen van psychosociale en psychiatrische problematiek.

+ Hoe werkt het?

Bij deze vorm van therapie gaat u ervaren. Dit kan bijvoorbeeld via een rollenspel, muziek, dans, bewegingsoefeningen, sport, spelen, tekenen, toneel of houtbewerking. Het doel van de vaktherapeut is om u te helpen bij bijvoorbeeld het verwerken van (traumatische) ervaringen, het verbeteren van communicatieve vaardigheden of het uiten van emoties en gedachten. In sommige gevallen ligt de nadruk van de therapie op het oplossen van het probleem, in andere gevallen ligt de nadruk meer op de acceptatie ervan of op het beperken van de gevolgen van een aandoening.
Als u de keus heeft tussen meerdere vormen van vaktherapie, dan kunt u kijken met welke discipline u de meeste affiniteit heeft. Merkt u dat bewegen u goed doet? Dan is psychomotorische therapie of danstherapie misschien een goede behandelvorm voor u. Kunt u erg geraakt worden door muziek, dan zou muziektherapie wellicht passend kunnen zijn. Houd voor ogen dat u niet bedreven hoeft te zijn in de discipline die u kiest. Het gaat in vaktherapie meer om het proces en de ervaring dan om een ‘mooi’ of ‘goed’ resultaat. U hoeft niet muzikaal te zijn om baat te hebben bij muziektherapie of sportief aangelegd voor psychomotorische therapie.
Door gerichte oefeningen en werkvormen kunt u uw problematiek onderzoeken en uw emoties en gedachten daarbij vormgeven. Door de ervaringen die u bij deze werkvormen opdoet, werkt u aan bewustwording en kunt u nieuwe inzichten verwerven. U kunt bijvoorbeeld leren om op andere manieren te reageren op situaties of gevoelens. Zo kunt u nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken.

+ Voor wie?

Vaktherapie sluit goed aan bij u wanneer u het liefst op een ervaringsgerichte manier met uw problemen aan het werk gaat. Vaktherapie is geschikt voor kinderen die nog te jong zijn om er goed over te praten maar óók voor volwassenen waarbij gesproken communicatie niet makkelijk gaat. Maar het kan ook zijn dat het probleem te veelomvattend of beladen voor u is om er over te praten. Of dat u in andere behandelingen hebt gemerkt dat het praten u niet afdoende verder helpt. Soms roept een beeld, een scène of een handeling meer op dan woorden kunnen doen.